Crop Insurance Compensation : शेतकऱ्यांना पिकाच्या नुकसानीची भरपाई कशी आणि किती दिली जाईल?

By Bhimraj Pikwane

Published on:

Crop Insurance Compensation

Crop Insurance Compensation : गारपीट आणि अवकाळी पावसामुळे नुकसान भरपाईची समस्या मोठी समस्या असू शकते हे लक्षात घेऊन सरकार लवकरच शेतकऱ्यांना नुकसान भरपाई जाहीर करण्याचा मानस आहे.

पीक विमा सर्वेक्षण: राज्य विधिमंडळाचे हिवाळी अधिवेशन 7 डिसेंबरपासून सुरू होते आणि 20 डिसेंबरपर्यंत चालते. पीक विम्याच्या अ‍ॅडव्हान्समुळे आधीच त्रस्त असलेल्या पीक नुकसानीवरून विरोधक सरकारला घेराव घालतील याचीही सरकारला जाणीव आहे. Crop Insurance Survey

गारपीट आणि अवकाळी पावसामुळे नुकसान भरपाईचा प्रश्न मोठा प्रश्न निर्माण होऊ शकतो, हे लक्षात घेऊन या बैठकीपूर्वी तातडीने पंचनामे करून शेतकऱ्यांना नुकसान भरपाई जाहीर करण्याचा सरकारचा मानस आहे. तसे आदेश शासनाने कार्यकारी शाखेला दिले आहेत.

Crop Insurance Compensation : शेतकऱ्यांना पिकाच्या नुकसानीची भरपाई कशी आणि किती दिली जाईल?

रणांगणावर पंचनामा

विधीमंडळ युआनचे हिवाळी अधिवेशन सुरू होण्यापूर्वी नुकसान भरपाईचा प्रश्न निकाली काढण्यासाठी पंचनामा करणे आवश्यक आहे. त्यामुळे शासनाने कृषी विभाग, महसूल विभाग आणि ग्रामविकास विभागाला पंचनामा करण्यास सांगितले आहे. तिन्ही विभाग कार्यरत असले तरी अद्याप पंचनामा झालेला नाही. मराठवाडा आणि विदर्भाच्या काही भागात शुक्रवारपर्यंत पाऊस सुरूच होता. पावसामुळे पंचनामे करण्यात अडचण आली. त्यामुळे पंचनामा संपल्यानंतर सरकार 7 डिसेंबरपूर्वी मदत जाहीर करणार का? हे पाहणे मनोरंजक असेल. Crop Insurance Compensation

असे होतात पंचनामे?

सध्या कृषी, महसूल आणि ग्रामविकास मंत्रालयामार्फत गावपातळीवर पंचनामे केले जात आहेत. तळसास गावात पीक पेरणीच्या नोंदी आहेत. गावातील गारपीट किंवा अवकाळी पावसाचे प्रमाण आणि पिकाचे किती नुकसान झाले याची नोंद नंतर हेक्टरच्या संख्येवर केली जाते.

त्यात नुकसानीची टक्केवारीही नोंदवली जाते. त्याचे अहवाल राज्यस्तरावर सादर केले जातात. सरकारने नंतर राज्यस्तरीय नुकसान, नुकसान टक्केवारी आणि भरपाईची रक्कम जाहीर केली.

नुकसान क्षेत्र

28 नोव्हेंबरपर्यंत केलेल्या पंचनामा दरम्यान 4 लाख हेक्टरमधील पिकांचे नुकसान झाले. मात्र 29 नोव्हेंबर, 30 नोव्हेंबर आणि 1 डिसेंबर रोजी अनेक भागात पाऊस झाला. त्याची आकडेवारी अद्याप जाहीर झालेली नाही. त्यामुळे नुकसान पातळी खूप जास्त आहे.

नुकसान झालेले क्षेत्र 500,000 हेक्टर इतके असावे असा अंदाज आहे. आता अनेक भागात पावसाचे प्रमाण कमी झाले आहे. त्यामुळे नुकसानीचे अंदाजे आकडे आसन्न असू शकतात.

शेतकरी भरपाईसाठी दोन पर्याय

शेतकरी सध्याच्या नुकसानीची भरपाई दोन माध्यमातून मिळवू शकतात. एक म्हणजे “NDRF” मार्फत सरकारी मदत आणि दुसरी पीक विमा. सर्व बाधित शेतकऱ्यांना एनडीआरएफकडून मदत केली जाईल. परंतु पीक विमा खरेदी करणाऱ्या शेतकऱ्यांनाच विमा भरपाई मिळते. म्हणजेच पीक विम्यात सहभागी होणार्‍या शेतकर्‍यांना विमा भरपाई आणि सरकारी नुकसानभरपाई याद्वारे नुकसान भरपाई मिळू शकते. परंतु तुम्ही पीक विम्यात सहभागी न झाल्यास, तुम्हाला सरकारकडून मिळणारी रक्कमच मिळेल.

पीक विमा भरपाई Crop Insurance Compensation

शेतकऱ्यांनी नुकसान झाल्याच्या ७२ तासांच्या आत पीक विमा दाव्याची आगाऊ सूचना देणे आवश्यक आहे. शेतकऱ्यांनी नुकसानीचा इशारा दिला आहे. जर पिके सध्या शेतात असतील, तर शेतकऱ्यांना स्थानिक नैसर्गिक आपत्तीच्या जोखमीवर आधारित नुकसान भरपाई मिळेल.

या जोखमीच्या अंतर्गत स्थानिक नैसर्गिक आपत्तींमध्ये पूर, भूस्खलन, गारपीट, मुसळधार पाऊस किंवा विमा उतरवलेल्या क्षेत्रामध्ये विजांचा झटका यासारख्या नैसर्गिक आपत्तींचा समावेश होतो.

प्रदीर्घ पावसाने पूर आल्याने किंवा विहिरी ओसंडून वाहू लागल्याने किंवा शेतात पूर आल्याने पिकाचे नुकसान झाल्याचा पुरावा असल्यास नुकसानाचा हा धोका असतो. ते म्हणाले की, गोष्टी जसेच्या तसे, परिसरात गारपीट आणि पूर आल्यास आम्हाला भरपाई मिळू शकते

परंतु पीक कापणीनंतर शेतात वाहून गेल्यास काढणीनंतर नुकसान होण्याचा धोका असतो. काढणीनंतरची भरपाई गारपीट, चक्रीवादळ, चक्रीवादळ आणि अवकाळी पावसामुळे पिकांचे शेतात असताना झालेल्या नुकसानीचा समावेश करते. नुकसान झाल्यानंतर पंचनामा भरपाई.

पिकाच्या नुकसानीची किती भरपाई मिळू शकते? Crop Insurance Compensation

  • अवकाळी पाऊस, गारपीट, वादळ, पूर आणि इतर नैसर्गिक आपत्तींमुळे पिकांचे नुकसान झाल्यास शेतकऱ्यांना किती नुकसान भरपाई मिळू शकते, याची माहिती ‘एनडीआरएफ’ मानकांमध्ये देण्यात आली आहे.
  • पंचनाम्यामुळे पिकांचे नुकसान झाले असेल आणि नुकसान किमान 33% किंवा त्यापेक्षा जास्त असेल तर ‘NDRF’ मार्फत भरपाई मिळू शकते. कोरडवाहू पिके किंवा बागायती पिके यानुसार पारंपारिक पिके, फळझाडे आणि वनीकरण पिके यांना भरपाई दिली जाईल.
  • नुकसानीची भरपाई करण्यासाठी किमान 33% टक्केवारी असणे आवश्यक आहे. नुकसान 33% पेक्षा जास्त असले तरीही, भरपाईची रक्कम समान आहे. Crop Insurance Compensation

भूस्खलन, भूस्खलन…

पूर आणि मुसळधार पावसात जमिनीची झीज होते. डोंगराळ भागातही भूस्खलनाच्या घटना घडतात. यासाठी शेतकऱ्यांना नुकसान भरपाई देण्याची तरतूद आहे. जमीन खरडल्यास हेक्टरी 18,000 रुपये नुकसान भरपाई मिळते. जमीन ओरबाडल्यास किमान नुकसानभरपाई 2,000 रुपये आहे. Crop Insurance Compensation

भूस्खलनामुळे जमिनीचे नुकसान झाल्यास लहान आणि अत्यल्प भूधारक शेतकऱ्यांना हेक्टरी 47 हजार रुपये नुकसान भरपाई देण्याची तरतूद आहे. अशा परिस्थितीत किमान पाच हजार रुपये भरपाई देण्याची तरतूद आहे. Crop Insurance Compensation

Bhimraj Pikwane

MhShetkari या वेबसाईट द्वारे नव-नवीन शेती विषयी योजनाची तसेच चालू घडामोडीं बद्दल माहिती देत असतो. माहिती कशी वाटते कॉमेंट करून नक्की सांगत जा, तसेच अपडेट राहण्यासाठी आमचा WhatsApp ग्रुप नक्की जॉईन करा.

1 thought on “Crop Insurance Compensation : शेतकऱ्यांना पिकाच्या नुकसानीची भरपाई कशी आणि किती दिली जाईल?”

Leave a Comment