PM KISAN योजनेची सर्व कामे पाहणार आता कृषी विभाग

Pm Kisan: पंतप्रधान शेतकरी सन्मान योजना (PM KISAN) च्या अंमलबजावणी पद्धतीत सुधारणा झाल्या आहेत. या योजनेतील अनेक कामे आता कृषी विभागाकडे सोपवण्यात येणार आहेत. मात्र, पडताळणीचे अधिकार महसूल विभागाकडे ठेवण्यात आले आहेत. कृषी खात्याच्या अवर सचिव नीता शिंदे यांनी गुरुवारी (दि. 15) जाहीर केलेल्या शासन निर्णयात योजनेची नवीन अंमलबजावणी पद्धत जाहीर केली.

पूर्वी, कोणता विभाग शेती, महसूल आणि ग्रामीण विकासाशी संबंधित विविध कामे हाताळेल हे अनिश्चित होते. या अनिश्चिततेमुळे शेतकऱ्यांमध्ये नाराजी पसरली होती. सुरुवातीला, योजनेची अंमलबजावणी प्रामुख्याने महसूल विभागाद्वारे हाताळली जात होती. देशातील सर्वोत्तम पद्धतींसह महाराष्ट्राने ही योजना यशस्वीपणे राबवली होती.
मात्र, केंद्रीय प्रोत्साहनपर निधी वितरणासाठी महसूल विभागाऐवजी कृषी विभागाकडे जबाबदारी सोपविण्यात आली होती. त्यामुळे महसूल अधिकाऱ्यांनी या योजनेतील सहभाग नाकारला. या समस्येवर तोडगा काढण्यासाठी सरकारने नवीन पद्धत लागू केली आहे. मात्र, यामुळे कृषी विभागाच्या प्रादेशिक अधिकारी व कर्मचाऱ्यांमध्ये असंतोष पसरला आहे.

“PM KISAN” ची सर्व प्रशासकीय कामे कृषी विभागाकडे सोपवण्यात आली, तेव्हा पडताळणीचे अधिकार तालुकास्तरीय कृषी अधिकाऱ्यांकडे राहिले नाहीत. ही जबाबदारी तहसीलदार (महसूल अधिकारी) यांच्याकडे वर्ग करण्यात आली आहे.

आता, शेतकरी “PM KISAN” साठी सरकारने नियुक्त केलेल्या पोर्टलवर स्वतःची नोंदणी करू शकतात आणि स्व-नोंदणीच्या सुविधेचा लाभ घेऊ शकतात. ते गावपातळीवरील सामायिक सेवा केंद्रांद्वारेही नोंदणी करू शकतात. शेतकऱ्यांसाठी ई-केवायसी प्रक्रिया अनिवार्य असेल आणि त्यांची बँक खाती लिंक करणे ही त्यांची जबाबदारी असेल.
या योजनेसाठी शेतकऱ्यांची पात्रता ठरविण्याचे अधिकार महसूल अधिकाऱ्यांना आहेत, ते पात्र आहेत की अपात्र आहेत. त्यामुळे ‘लॉग इन’ आणि ‘पासवर्ड’ची ओळखपत्रेही महसूल विभागाकडून उपलब्ध करून दिली जाणार आहेत.

एखादा शेतकरी अपात्र ठरल्यास त्यांच्याकडून रक्कम वसूल करण्याचा अधिकारही महसूल विभागाकडे आहे. जिल्ह्यातील सर्व तालुक्यांनी तयार केलेल्या एकत्रित यादीला मान्यता देण्याचे अधिकार जिल्हा कृषी अधिकाऱ्यांना आहेत. योजनेचे समन्वय व अंमलबजावणीची जबाबदारी जिल्हास्तरावर विभागप्रमुख असलेल्या मुख्य समन्वयकाची असेल.

PM KISAN
PM KISAN

PM KISAN कृषी विभागाची कामे

  • स्व-नोंदणीकृत लाभार्थी प्रमाणित करणे.
  • तालुका स्तरावर पोर्टलवर शेतकऱ्यांची नोंदणी करणे.
  • पोर्टलवर पडताळणी करणे आणि अपात्र लाभार्थ्यांची चिन्हांकित करणे.
  • जमिनीच्या नोंदींमधील विसंगती सुधारणे.
  • चुकीच्या पद्धतीने अपात्रतेच्या बाबतीत पात्रता पुनर्स्थापित करणे.
  • मृत शेतकर्‍यांचा तपशील नोंदवणे.
  • तक्रारींचे निराकरण करणे आणि सामाजिक मूल्यमापन करणे.
  • कृषी क्षेत्राशी निगडीत या काही जबाबदाऱ्या आहेत.

Leave a Comment